ਸਾਵਧਾਨ! ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਫਰਾਡ; ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਿਓ ਇਹ ਡਿਟੇਲਸ
ਅਸਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਖਾਸ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਟੈਂਡਰਡ ਪ੍ਰੋਸੀਜ਼ਰ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sat, 02 May 2026 01:40 PM (IST)
Updated Date: Sat, 02 May 2026 01:42 PM (IST)
ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਡੇਟਾ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਫਰਾਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਠੱਗ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿੱਤੀ (Financial) ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਸਲੀ ਬਨਾਮ ਨਕਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਖਾਸ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਟੈਂਡਰਡ ਪ੍ਰੋਸੀਜ਼ਰ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਆਮ ਹੈ:
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ
- ਬੁਨਿਆਦੀ ਵੇਰਵੇ: ਉਮਰ, ਲਿੰਗ, ਕਿੱਤਾ
- ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਸਟੇਟਸ
- ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਪਕਰਨ
ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੈ:
ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵੇ
ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ
ਪੈਨ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ
ਓਟੀਪੀ (OTP - One-Time Password)
ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ:
ਸਕੈਮਰ ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਵਾਈਸ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਅਲਰਟ ਰਹੋ:
- ਆਪਣੀ ਡਿਟੇਲਸ 'ਕੰਫਰਮ' ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨਾ।
- ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ।
- ਕਿਊਆਰ (QR) ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰਨਾ।
ਫਰਾਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਐਕਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਲਈਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਮੈਸੇਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਫਰਜ਼ੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਚਾਰ ਸਾਥੀ (Sanchar Saathi) ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਚਕਸ਼ੂ (Chakshu) ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫਰਾਡ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕੋ:
- ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
- cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ।
- ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 'ਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।