60 TB ਬਿਲਿੰਗ ਡੇਟਾ, 1.7 ਲੱਖ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ... AI ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਫੜਿਆ ਬਿਰਆਨੀ ਚੇਨ ਦਾ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦਾ ਘੁਟਾਲਾ?

ਜਾਗਰਣ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਚਰਚਿਤ ਬਿਰਆਨੀ ਚੇਨਾਂ (ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਆਮਦਨ ਕਰ (Income Tax) ਜਾਂਚ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਬਿਲਿੰਗ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸੋਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਘੱਟ ਦਿਖਾ ਕੇ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਘਟਾਈ ਗਈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਾਈ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਤਕਨੀਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ।

ਜਾਂਚ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ:

60 ਟੈਰਾਬਾਈਟ (TB) ਡਿਜੀਟਲ ਡੇਟਾ ਦੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦਾ ਇਹ ਖੇਡ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਰਾਹੀਂ 2.4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

13,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਿੱਲ ਡਿਲੀਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 19,400 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਲਗਪਗ 14% ਤੱਕ ਬਿੱਲ ਡਿਲੀਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ 27% ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਜਾਂਚ?

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਰੀਬ 60 ਟੈਰਾਬਾਈਟ ਡਿਜੀਟਲ ਡੇਟਾ ਅਤੇ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਂਚ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲਗਪਗ 1.7 ਲੱਖ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, 2019-20 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 70,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਾਈ ਛਿਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 5,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ।

ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ 'ਬਲਕ ਡਿਲੀਟ' ਦਾ ਗੁਪਤ ਬਟਨ:

ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਿਲਿੰਗ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਬਲਕ ਡਿਲੀਟ' (Bulk Delete) ਫੀਚਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਿਕਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਮਿਟਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਨ ਕਾਰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਛਿਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਲਹਾਲ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਡਿਲੀਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਰਿਕਵਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ GST ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।