ਨੂੰਹ ਟਾਈਮ 'ਤੇ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਪਕਾਉਂਦੀ, ਰੀਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ... ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ 'ਚ ਅਨੋਖੇ ਜਵਾਬ
ਜੈਪੁਰ ਹਾਊਸ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੋਰ ਬੈੱਲ ਵਜਾਈ ਤਾਂ ਇੱਕ 70 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਪ੍ਰਵੀਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (ਜਨਗਣਨਾ) ਲਈ ਆਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਵੀਂਦਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਕਾਨ ਦੀ ਜੀਓ-ਟੈਗਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਿਲਾ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ 33 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
Publish Date: Sun, 31 May 2026 02:55 PM (IST)
Updated Date: Sun, 31 May 2026 02:58 PM (IST)

ਅਮਿਤ ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਆਗਰਾ। ਜੈਪੁਰ ਹਾਊਸ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੋਰ ਬੈੱਲ ਵਜਾਈ ਤਾਂ ਇੱਕ 70 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਪ੍ਰਵੀਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (ਜਨਗਣਨਾ) ਲਈ ਆਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਵੀਂਦਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਕਾਨ ਦੀ ਜੀਓ-ਟੈਗਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਿਲਾ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ 33 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਚੌਥੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਹੀ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪ੍ਰਵੀਂਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਬੋਲੀ, ਨੂੰਹ ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਉਹ ਬੱਸ ਰੀਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਵੀਂਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਲਿਖਣੀ ਪਈ।
ਮੰਟੋਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਤਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਦੇਵੀ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਤੋਂ 33 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਨ ਦਿਵਾਓ, ਫਿਰ ਹੀ ਉਹ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗੀ।
ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹਾਲ ਆਵਾਸ ਵਿਕਾਸ ਕਾਲੋਨੀ ਸੈਕਟਰ 15 ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀਪੁਰਮ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਚਾਰ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਸੜਕ ਨਾ ਬਣਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ।
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਨੇ ਦਿਲਚਸਪ ਮਾਮਲੇ
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਮਾਮਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ 23 ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ 33 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਭਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਜੈਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੋਦਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਨ ਗਏ ਤਾਂ—
20 ਜੂਨ ਤੱਕ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਬਲੂ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ ਰੋਡ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਨੂੰਹ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ। ਜੇਕਰ ਖਾਣਾ ਬਣ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸੰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਨਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁੱਖੜਾ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਵੀ ਖੂਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ
ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਹਨ। ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਰਹੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕ ਪਿਲਾਈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚਾਹ-ਪਾਣੀ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ। ਸਵਾਗਤ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਿਜੇ ਚੰਦਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਵਾਸ ਵਿਕਾਸ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਘੱਟ ਹੈ।
33 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਡੀਐਮ ਮਨੀਸ਼ ਬੰਸਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ 33 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਜੋ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਰਟੀਆਈ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਬਾਹਰ ਹੈ।