ਕਦੇ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਜਾਂ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਜਾਂ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ। ਦਵਾਈਆਂ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਉਹ ਉਨੇ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣਗੇ। ਪਰ 'ਬੀਐਮਸੀ ਜੇਰੀਆਟ੍ਰਿਕਸ' ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਗਲੋਬਲ ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨੈਫਰੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਭਾਨੂ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਮਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਮੀਕਲ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਅੱਜ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ?
ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਖੋਜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (Dementia) ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ 'ਬਚਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ' ਅਕਸਰ ਬੇਮਾਅਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀਪਣ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਬੋਝ (Polypharmacy) ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ:
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਹਰ ਵੇਲੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ।
ਅਚਾਨਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਣਾ (ਜੋ ਅਕਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ)।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਜੇਕਰ ਦਵਾਈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਫਾਇਦੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
BP ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ: ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਸੁਲਿਨ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਤੇ ਐਸਪਰੀਨ: ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਗੈਸ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਇਹ ਗੋਲੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ:
ਕਦੇ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਜਾਂ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਜਾਂ ਸਟ੍ਰੋਕ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ। ਦਵਾਈਆਂ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।