ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਾਲੀ ਚਿੱਠੀ 'ਤੇ ਛਿੜਿਆ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ! ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼, ਪੁੱਛਿਆ— ਬੰਗਾਲੀ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ? ਰਾਸ਼ੇਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਇੱਕ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
Publish Date: Fri, 20 Nov 2026 11:12 AM (IST)
Updated Date: Fri, 20 Nov 2026 11:15 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਢਾਕਾ । ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਚੈਂਬਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਤਰ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ (NID) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤਾਰਿਕ ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੁਹੰਮਦ ਰਾਸ਼ੇਦ ਖਾਨ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪੱਤਰ ’ਤੇ ਹਸੀਨਾ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਜਾਅਲੀ ਹਨ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕਈ ਵਾਰ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਰਤਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ? ਫੇਸਬੁੱਕ ’ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ੇਦ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਪੱਤਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਜਾਂਚ ਕਰਨ ’ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪੱਤਰ ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਸਤਖ਼ਤ ਜਾਅਲੀ ਸਨ।"
ਰਾਸ਼ੇਦ ਨੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਹਸੀਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸੇ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਉਹੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਣ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹਸੀਨਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਜਾਂ ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਰਾਸ਼ੇਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਇੱਕ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
'ਚੋਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਚੈਂਬਰਜ਼ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਹਸੀਨਾ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਚੋਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸੁਰਾਗ ਛੱਡ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਚੈਂਬਰਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ੇਦ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਪੱਤਰ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਅਤੇ ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ ਹਸੀਨਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ।
ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਲਾਅ ਫਰਮ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਚੈਂਬਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤਹਿਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ’ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
5 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਹਟਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।