AI ਬਣੇਗੀ 'ਅੱਖ' : ਰਸਤਾ ਪਛਾਣਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਰਸੋਈ ਸੰਭਾਲਣ ਤੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣਾਂ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ, ਲਾਈਵ ਡੈਮੋ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਤਾਕਤ

ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਮੇਰਠ : ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਹੁਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਮ ’ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ’ਚ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਕੌਣ ਹੈ, ਰਸਤੇ ’ਚ ਕੀ ਹੈ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ’ਤੇ ਕੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹੁਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ AI ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੈਸਟਰਨ ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਿਆਗੀ ਹੋਸਟਲ ’ਚ NAB ਮੇਰਠ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਤੇ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ (RARCB) ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਲਾਈਵ ਡੈਮੋ ’ਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਇਸ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੋਗਲਜ਼ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੋਗਲਜ਼ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਨਾਲ ਬਲੂਟੁੱਥ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੋਗਲਜ਼ ’ਚ ਲੱਗਾ ਕੈਮਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਤੇ AI ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਕੱਲੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ’ਚ ਬਣੇਗਾ ਸਹਾਰਾ

ਡੈਮੋ ’ਚ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕੱਲਾ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਰਦੇ ਸਮੇਂ ਡਿਵਾਈਸ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ’ਚ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਜਿਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, AI ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਣ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਧਿਅਮ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਸਮੀਰ ਨੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਮੋਬਾਈਲ ਤੇ AI ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ AI ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਕੇ ਦਿਖਾਏ ਤੇ AI ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸਥਾ ਤੇ ਅਮਨ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਵੀ ਬ੍ਰੇਲ ਲਿਪੀ ’ਚੋਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਈ। ਵਿਰਾਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਚਲਾਉਣ ’ਚ ਮਾਹਿਰ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਇੱਕ DPS ਸਕੂਲ ’ਚ ਦਾਖਲਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੋਬਾਈਲ ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ’ਚ ਆਵਾਜ਼ ਬਣੀ ਅੱਖ

ਲਾਈਵ ਡੈਮੋ ’ਚ ਮੋਬਾਈਲ ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਵਾਇਸ ਮੋਡੀਊਲ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਮਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਣਾ, ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਚ ਸੀਨੀਅਰ IAS ਅਧਿਕਾਰੀ, ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਤਿਆਗੀ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

3500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ

NAB ਮੇਰਠ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਸਥਾ ਦੇ 'ਇੱਕ ਭਾਰਤ-ਇੱਕ ਕਲਾਸਰੂਮ ਆਨਲਾਈਨ' ਮੁਹਿੰਮ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ 3500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 2200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। RARCB ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। NAB ਮੇਰਠ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੂਨਮ ਤਿਆਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਨਰਵਾਸ ਤੇ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ ਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰਕ ਜੀਵਨ ਕੌਸ਼ਲ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੌਜੂਦ ਦੇਖ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਖੁਦ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਲੋਕ ਹੁਣ ਰਸੋਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੇਕਰੀ ਵੀ ਮੇਰਠ ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸੋਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਸਾਲ 2011 ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਹੀਣ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਪੁਨਰਵਾਸ ਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੌਸ਼ਲ

ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕੌਸ਼ਲ ਵੀ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣਗੇ :

ਕੰਪਿਊਟਰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ

ਬ੍ਰੇਲ ਸਿੱਖਿਆ

ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਤੇ ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ

ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੁਕਿੰਗ

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੌਸ਼ਲ