ਕਰਵਾ ਚੌਥ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹੈ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ; ਜਾਣੋ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾ ਚੌਥ (Karwa Chauth 2026) ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸੁਹਾਗਣ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਥੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੱਕ ਨਿਰਜਲਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਅਖੰਡ ਸੁਹਾਗ, ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਨਿਯਮ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵਰਤ ਖੰਡਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ, ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਦੋਂ ਹੈ ਕਰਵਾ ਚੌਥ?

ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਥੀ ਤਿਥੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: 29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਰਾਤ 01 ਵੱਜ ਕੇ 06 ਮਿੰਟ ’ਤੇ।

ਚਤੁਰਥੀ ਤਿਥੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ: 29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਰਾਤ 10 ਵੱਜ ਕੇ 09 ਮਿੰਟ ’ਤੇ।

ਵੈਦਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਵਾ ਚੌਥ 29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ: ਸ਼ਾਮ 05 ਵੱਜ ਕੇ 54 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 07 ਵੱਜ ਕੇ 10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ।

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਰਾਤ 08 ਵੱਜ ਕੇ 39 ਮਿੰਟ ’ਤੇ।

1. ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਗੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ

ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਗੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਸ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਸਰਗੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ, ਮਠਿਆਈਆਂ, ਸੁਹਾਗ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸਰਗੀ ਖਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਦਿਨ ਭਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।

2. ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ

ਇਸ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਅੰਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਜਾਂ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵਰਤ ਖੰਡਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।

3. ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ

ਇਸ ਦਿਨ ਸੁਹਾਗਣ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ’ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਓ। ਸਿੰਦੂਰ, ਮੰਗਲਸੂਤਰ, ਬਿੰਦੀ, ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਮਹਾਵਰ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

4. ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਨੀ ਜਾਂ ਸੁਣਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਥਾ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਵਰਤ ਅਧੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰਵਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਦਾਨ ਸੱਸ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੁਹਾਗਣ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹਾਂ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ।