- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਸ਼ੁਭ-ਲਾਭ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ? ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਨਹੀਂ, ਧਨ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਵੀ ਸੰਕੇਤ
ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਟਿੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ, ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਆਗਮਨ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Sun, 25 Oct 2026 11:11 AM (IST)
Updated Date: Sun, 25 Oct 2026 11:13 AM (IST)
ਨਈਦੁਨੀਆ, ਧਰਮ ਡੈਸਕ। ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਵੈਭਵ ਦੇ ਮਹਾਪਰਵ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਇਸ ਸਾਲ 8 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੀਵਾਲੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ, ਰੰਗ-ਰੋਗਨ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਟਿੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ, ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਆਗਮਨ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਾਸਤੂ ਨਿਯਮ।
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚਕਾਰ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ: ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹੋਵੇ।
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣਾ: ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ
ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਹਰੋਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਨ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ’ਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੋਂ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਧਨ, ਵੈਭਵ, ਸੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਥਾਈ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਇਹ 4 ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ
ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਵਾਸਤੂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰੋ: ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਜਾਂ ਪੂੰਝ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਟਾਓ: ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਈਆਂ ਬੇਕਾਰ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ-ਚੱਪਲਾਂ, ਟੁੱਟੇ ਗਮਲੇ ਅਤੇ ਕੂੜੇਦਾਨ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਹਟਾ ਦਿਓ।
ਸਫ਼ਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਜਾਵਟ ਕਰੋ: ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਓ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਤੋਰਨ, ਰਵਾਇਤੀ ਰੰਗੋਲੀ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵੇ ਸਜਾਓ।
ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ: ਚਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਬਣਾਓ ਜਿੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਸਿੱਧੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਨਾ ਪੈਣ। ਇਸ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।