ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ TSH ਤੱਕ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ

ਬ੍ਰਾਂਡ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਥਕਾਵਟ, ਭਾਰ ਵਧਣਾ, ਖੁਸ਼ਕ ਚਮੜੀ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਬਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਕਿਸ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ (Underactive Thyroid) ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ’ਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ’ਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਣਾ ਦਿਲ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ

ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਲੱਛਣ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦਿਲ ਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਕੰਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦਿਲ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੰਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਲੱਡ ਫਲੋ ’ਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖਰਾਬ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਨਾਲ ਨਾ ਜੋੜੋ

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਲਚਕੀਲਾ ਤੇ ਰਿਲੈਕਸ ਰੱਖਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਫੈਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਫਲੋ ’ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਡਾਇਸਟੋਲਿਕ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਖਰਾਬ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ, ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਤੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਠੀਕ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ’ਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਈਪਰਟੈਂਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਹੱਲ?

ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਰਾਹੀਂ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੋਵਾਂ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦਿਲ ਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਆਮ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਮੋਟਾਪਾ, ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਹਾਈਪਰਟੈਂਸ਼ਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਰਕ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਵਾਧੂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਫੰਕਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਿਹਤ ’ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤੇ ਦਿਲ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਲਓ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲਓ ਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਰਹੋ। ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਸਮਝਣਾ ਇੱਕ ਚੂਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਦਿਲ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਤੇ ਪੂਰੀ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ। ਜੇਕਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਦੇ ਨਾਲ ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।