80ਵੇਂ ਤੇ 90ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ਾਨ 'ਸ਼ਟਰ ਵਾਲਾ ਟੀਵੀ' ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਿਆ ਬੰਦ? ਜਾਣੋ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਲੰਬਾ-ਚੌੜਾ ਤੇ ਭਾਰੀ-ਭਰਕਮ, ਕਦੇ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਸ਼ਟਰ ਵਾਲਾ ਟੀਵੀ (Shutter TV)। ਪਰ, ਜ਼ਮਾਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ LCD, LED ਅਤੇ OLED ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਸ਼ਟਰ ਵਾਲਾ ਟੀਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਿਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ? ਸੰਨ 80 ਅਤੇ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਟਰ ਟੀਵੀ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਟੀਵੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ? ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ।

ਕਦੋਂ ਆਇਆ ਸ਼ਟਰ ਵਾਲਾ ਟੀਵੀ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਟਰ ਵਾਲੇ ਟੀਵੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਅਤੇ 80 ਤੇ 90 ਦੇ ਦੌਰ ਤੱਕ ਇਸ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਗੈਜੇਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਦੇ 'ਸਟੇਟਸ ਸਿੰਬਲ' ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਸ਼ਟਰ?

ਸ਼ਟਰ ਵਾਲੇ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਟਰ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਨ:

40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਟੀਵੀ ਦੀ ਪਿਕਚਰ ਟਿਊਬ (CRT) ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪਿਕਚਰ ਟਿਊਬ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਤੋਂ ਬਚੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।

ਸ਼ਟਰ ਵਾਲੇ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਸਹੂਲਤ ਸੀ - ਤਾਲਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਮਾਪੇ ਸ਼ਟਰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਤਾਲਾ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਟੀਵੀ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕਣ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਟਰ ਵਾਲਾ ਟੀਵੀ ਬੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੋਪੀਸ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਘਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸ਼ਟਰ ਵਾਲਾ ਟੀਵੀ?

ਸ਼ਟਰ ਵਾਲੇ ਟੀਵੀ ਨੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਘਰਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਪਰ 1995 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਸਾਲ 2000 ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦਰਅਸਲ, 1990 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਟੀਵੀ ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵੀ ਬਦਲ ਗਏ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਤਲੇ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਫਾਈਬਰ/ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕਲਰ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਰਿਮੋਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਜੋ ਸ਼ਟਰ ਵਾਲੇ ਟੀਵੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਰਿਮੋਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚੈਨਲ ਬਦਲਣ ਦੇ ਬਦਲ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਟਰ ਵਾਲੇ ਟੀਵੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟ ਗਈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲੇ ਟੀਵੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਗਏ।